۵۰۰ میلیون نفر در جهان مشتری محصولات کشاورزی ایران هستند مجله خبری کشاورزی

حفاری هایی که در حوالی کاشان انجام شده، نشان می دهد که در شش هزار سال گذشته ایرانی ها سامانه کشاورزی پیشرفته ای سایت agriculture-na داشته اند. شیوه های مدرن در دامپروی نیز به همین گونه است یعنی با افزایش تولید گوشت ما مشکلاتی چون ستم به حیوانات و تبعات بهداشتی ناشی از آنتی بیوتیک ها، هورمون رشد، و سایر مواد شیمیایی که معمولاً در تولید گوشت های صنعتی استفاده می شود را داریم. با توجه به رشد روز افزون جمعیت انسان ها، نیاز بشر به منابع غذایی هر روز بیشتر می شود. این وضعیت چالش جدی برای کشور های عضو سازمان ملل متحد ایجاد می کند، که هدف آن پایان دادن به گرسنگی در جهان با اطمینان از دسترسی همه، به ویژه فقرا و آسیب پذیران، از جمله نوزادان، به غذای های سالم و مغذی است. کشور چین با توجه به نیروی کارگری ارزان قیمت و هزینههای تولید پایین، با قیمت نسبتا پایینتری زعفران را تولید و به بازار عرضه کرده است، با این حال هنوز نتوانسته به عنوان یک رقیب جدی برای کشور ایران در تولید زعفران قرار بگیرد. چرا که ایران به عنوان زادگاه زعفران و تولیدکننده بی رقیب این گیاه (بیش از ۹۰ درصد تولید خالص جهانی) همواره جایگاه خود را در این صنعت حفظ کرده است و رسیدن به این جایگاه برای سایرکشورها کمی دور از ذهن به نظر می رسد.

یقینا افرادی که توانایی استفاده از این سیستم را داشتند در این عرصه از رقیبان خود پیشی گرفتند. مزایا: تنها مزیت این نوع صادرات زمانی پدید می آید که توانایی فرآوری کردن محصول در کشور وجود نداشته باشد و ما با این عمل خود، ماده اولیه را صادر و پس از طی شدن مراحل لازم بر روی آن، کالای بدست آمده را به کشور وارد کنیم. زمانی که برخی از حیوانات از گله خود جدا میشوند، حسگرهای تعبیه شده برای دام این امکان را به گله دارها میدهند تا بتوانند آنها را پیدا کنند و به گله بازگردانند. علم ژنومیکس در غرب اروپا، با توانایی ترکیب همبستهای از ارتباط بین ژنها و صفات فیزیکی دام و گیاه و ارائه تصویری پانورامیک از «DNA» و استفاده از نشانگرهای ژنتیک نقطه پایانی بر کار با کل ژنوم و توالییابی آن رقم زده است. کلانتری به این موضوع تاکید ویژهای دارد که جهاد کشاورزی باید از دانش پژوهشگران و اساتید دانشگاه در جهت توسعه کشاورزی استفاده کند و از آنها راهکار بگیرد، چرا که اطلاعاتی که ازسوی دانشگاهیان به جهاد کشاورزی داده می شود در اختیار متخصصین زراعت قرار میگیرد و سپس این متخصصان با بررسی شرایط محیط کشاورزی، بهترین و سودمندترین نوع محصول و روش های نوین کشت را به کشاورزان منتقل کنند، اینگونه زنجیره تعامل بین دانشگاهیان، جهاد کشاورزی، متخصصین و کشاورزان ایجاد می شود.

مدیر شرکت شهرکهای کشاورزی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان تصریح کرد: مدیریت واحد یک مجموعه گلخانهای از مزایای احداث شهرک برای گلخانههاست زیرا وجود یک تیم مدیریتی علاوه بر نقش داشتن در بهبود کیفیت و کمیت محصولات، مزیتهای چشمگیر اقتصادی و صادراتی را ایجاد می کند.مهدی بارباز اصفهانی در گفتگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به مزیتهای احداث و توسعه شهرکهای گلخانهای نسبت به گلخانههای انفرادی، اظهارکرد: در واحدهای انفرادی گلخانه ای، تولید کننده توان برنامه ریزی برای صادرات را ندارد زیرا خریداران بین المللی محصولات گلخانه ای نیازمند حجم زیادی از محصولات با استانداردهای مختلف و بسته بندی مناسب هستند و امکان تحقق این مهم در واحدهای انفرادی گلخانه ای وجود ندارد و باید در بستر شهرکهای گلخانه ای شکل گیرد.وی افزود: ایجاد شبکه واحد تامین نهادههای مورد نیاز گلخانهها از دیگر مزایای احداث شهرکهای کشاورزی استان اصفهان است زیرا در این شبکه بسیاری از نهادههای مورد نیاز گلخانهها همچون کود، سم، نیروی کارشناسی و … شرایط اقلیمی استان سبب شده کشت گلخانهای در همه شهرستانهای استان رایج شود، اما ۴۰درصد از شهرکهای گلخانهای استان در شهرستان خاتم قرار دارد.

هر سال تعداد 7 چین از این محصول برداشت میشود که همه به مصرف دامداری میرسد. با افزایش تقاضا و نیاز به کشت و زرع پایدار، کشاورزان و دامداران مجبور شده اند که اطلاعات خود را در رابطه با روش های جدید کشاورزی و دامداری افزایش دهند. اما واقعیت این است که شما باید خود را برای هر اتفاقی آماده کنید. این شامل سیستم های پشتیبانی تصمیم گیری (DSS) برای مدیریت کل مزرعه با هدف بهینه سازی بازده بر روی ورودی ها. فائو برای مقابله با بحث تغییر اقلیم پیشنهاد کشاورزی هوشمند منطبق بر تغییر اقلیم را پیشنهاد کرده است که سه هدف اصلی دارد و شامل افزایش بهرهوری و درآمد کشاورزی، تطبیق و ایجاد مقاومت در برابر تغییرات اقلیم و کاهش گازهای گلخانهای است. سپس پیاز ها را در خردادماه از خاک درآورده و در شهریور ماه در طبقات مخصوصی که در محیط گلخانهای وجود دارند، قرار دهیم.

انرژی به کار رفته در این گلخانهها بر گازهای گلخانهای تأثیر بسیاری میگذارد. از سوی دیگر فشارهای شدید بر منابع آبی، خاکی و ناامنی غذایی باعث تخریب نظامهای بهرهبرداری سنتی شده و پدیده گرمایش زمین، افزایش سطح آب دریاها، اسیدیشدن اقیانوسها، ذوبشدن یخچالها، تغییرات اقلیمی، زیستمحیطی و سلامت را هدف قرار داده و بهیقین، امنیت غذایی جهان را تا سال 2050 با چالشی بنیادی روبهرو میکند. همچنین واردات بذرهای حساس از کشورهای خارجی در هنگامی که امکانات بررسی این بذرها (از دید ژنتیک، زیستی و اثر بر سلامت و ژن انسان) در ایران وجود ندارد، ممکن است امنیت این کشور را تهدید کند.

در روش شیمیایی سعی میشود تا از مهار کنندههایی نظیر مهارکننده نیتیرفیکاسیون و همچنین اوره آز به کودهایی که پایه نیتروژنی دارند استفاده کنند. ماهیگیری هوشمند نیز به کمک استفاده از روباتیک، کنترل اتوماتیک و تکنیکهای هوش مصنوعی و نقشههای دقیق منابع پایه از سال 2014 در اروپا، کرهجنوبی و آمریکای شمالی و ژاپن مطرح شده است. این استاد دانشگاه از سوی دیگر، عدم تمرکز کشاورزی در یک نقطه را از دیگر اشکالاتی دانست که به هوشمندسازی آسیب خواهد زد، وی معتقد است مازندران قطب کشاورزی کشور است، اگر مسئولان سرمایه گذاری کشاورزی را در این استان متمرکز کند، با توجه به ظرفیت و استعداد بالا می توان به هوشمندسازی کامل آن اقدام کرد تا پس از عملیاتی کردن کشاورزی هوشمند الگویی برای سایراستان ها باشد. بی توجهی مسئولان به قانون الگوی کشت، سودآوری بخش کشاورزی را کاهش داد/چرا کشاورزی در ایران سودآور نیست؟ رییس کمیسیون کشاورزی و نماینده داراب و زرین دشت در مجلس شورای اسلامی در رابطه با آبیاری برخی مزارع فارس از طریق آب فاضلاب گفت:متأسفانه دستگاههای اجرایی استانی ارادهای برای جلوگیری از انجام این کار ندارند و ما باید از طریق فضای قانونی شرایط را ایجاد کنیم تا بتوانیم در قالب قانون برخوردهای لازم را داشته باشیم.

وی در رابطه با وضعیت پتروشیمیهای استان فارس گفت: ۱۲ سال پیش استارت پتروشیمیها زده شد اما مسئولین در گذشته از ظرفیت و قابلیت این پتروشیمیها به خوبی استفاده نکردند و در مقطعی به بهانه آببر بودن این پتروشیمیها یا انتقال و تأمین خوراک آنها این ظرفیت را نادیده گرفتند. استانهایی چون همدان، زنجان، قزوین،آذربایجان شرقی و بخشهایی از فارس خوزستان مطلوبیت متوسط کشت دارند. رضا اسماعیل زاده کناری در گفت و گو با ایسنا به موضوع عدم نظارت بر تولید محصولات جالیزی، زارعی، باغی و غلات مهمی چون برنج و گندم اشاره و تصریح کرد: آموزش در نحوه استفاده صحیح از سموم و کودهای شیمیایی هیچ جایگاهی ندارد و کشاورزان با توجه به رقابتی که برای بازدهی محصولات خود دارند مقادیر دلخواهی از کود و سم را مصرف می کنند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی به یک موضوع مهم دیگر نیز اشاره میکند: بازار روسیه به شدت به محصولات مازندران علاقه مند است، محصولات قابل کشت در این استان منحصربفرد است و می توان علاوه برتوزیع در داخل به کشورهای همسایه همانند ترکیه، عراق و روسیه هم صادر کرد این امر ارزآوری و بازگشت سرمایه به کشور را در پی دارد.

استفاده از کشاورزی هوشمند علاوه بر بهبود کیفیت محصول باعث بهینه سازی استفاده از منابع آب و کود و خاک می شود که صرفه اقتصادی مناسبی برای کشاورز به همراه دارد. همه ی این ها بدون فراموش کردن اینکه علاوه بر این، صنایع غذایی در حال حاضر مسئول 30% از مصرف انرژی جهان و 22% از انتشار گاز های گلخانه ای است. افزایش تابآوری و ظرفیتسازی سازگاری از طریق افزایش دسترسی اعضای تعاونیها به اطلاعات، با کمک گسترش و انتشار اطلاعات و از راه هماهنگکردن کلیه تلاشهایی که باعث افزایش منافع جمعی میشود و استراتژیهای وسیع مدیریت ریسک برای مدیریت رویدادهای غیرمترقبه آبوهوایی و افزایش دسترسی بهموقع، عادلانه و صحیح به شبکهای از منابع و نهادهها و سیستمهای پشتیبانی تصمیمگیری (DSS) برای مدیریت کل مزرعه با هدف بهینهسازی بازده روی ورودیها و همچنین استفاده گسترده از «GPS – GNSS»، در دستور کار فعالان اروپایی کشاورزی هوشمند قرار دارد. در ایالت متحده آمریکا کشاورزی هوشمند با سیستمهای مدیریت اطلاعات در سه زمینه فناوری به کمک شبکه (AKIS Network) خدمات برنامهریزی برای جمعآوری، پردازش، ذخیرهسازی و انتشار دادهها را بهمنظور انجام عملیات و عملکرد مزرعه به کشاورزان عضو تعاونیهای کشاورزی ارائه میدهد.

اینترنت اشیاء میتواند به شیوه های متفاوتی کشاورزی هوشمند را بهبود بخشد. فناوری استفاده از زنبورعسل با استراتژی و برنامه ریزی مبتنی بر جمع آوری و پردازش دادهها در زمان واقعی میتواند تحول شگرفی را از نظر فناوریهای پیشرفته با رویکرد اینترنت اشیا در صنعت کشاورزی ایجاد کند. به گزارش ایسنا، به نظر میرسد، حداقل در مازندران، در هوشمندسازی کشاورزی، یک جای کار میلنگد، به عنوان مثال، اعطای تسهیلات بدون کار کارشناسی و با یک نسخه برای تمامی اراضی کشاورزی در این استان، میتواند با اصل هوشمندسازی کشاورزی در تقابل باشد. می توان با ارتباط دادن داده های دریافتی زمین های کشاورزی مجاور به یکدیگر و استفاده از منابع و ابزار موجود، به نتایج بهتر و جامع تری در مقیاسی وسیع تر دست یافت. میزان آفات، بیماریها و علفهای هرز در هر نقطه از زمین کشاورزی مورد شناسایی قرارگرفته و بر این اساس، کشاورزان قادرند با شناسایی نواحیِ بحرانی نیازمند به مداوا، با گسترش آفات مبارزه کرده و تصمیمات بهینهای برای کوددهی و نظارت زمین­ها اتخاذ کنند. از سال 2007 جان دیر (John Deere) پیشتازانه تراکتورهای خود را به اینترنت متصل کرده است و استفاده از تراکتورها و ماشینهای برداشت هوشمند و هواپیماهای بدون سرنشین کشاورزی، آبیاری هوشمند (با قابلیت کاهش 30 درصدی میزان مصرف آب)، نورافشانی مصنوعی و کنترل خودکار محیطی در مزارع مدرن رواج زیادی یافته و در بسیاری از کشورها نصب سامانههای هوشمند مبارزه با آفات، بیماریها، سرمازدگی و تگرگ در دستور کار قرار دارد.

کشاورزی هوشمند با در دسترس بودن داده های از پیش تهیه شده امکان پذیر است. اتحادیههای روستایی و کشاورزی، مراکز خدمات کشاورزی، شرکتهای سهامی زراعی، تعاونیهای تولید و تشکلهای آببران با شرکت نامهها و اساسنامههایی که قریب 50 تا 25 سال از عمرشان میگذرد حتی پاسخگوی حیات ایجابیشان نیستند چه برسد که موتور پیشرانه نهادی در بخش به شمار روند. در این صورت آنها زمان لازم را به منظور تطبیق با شرایط خواهند داشت تا از مشکل های بعدی جلوگیری نمایند. در هر مرحله، نوآوریها در تکنیکهای کشاورزی افزایش عظیمی را در عملکرد محصول بر اساس سطح زمین زراعی به همراه داشت. به عنوان مثال اگر شما کشاورزی هستید که برای بهینه نمودن مصرف آب در زمین کشاورزی، افزایش بازدهی زمین، بهبود ویژگی های خاک و کاهش مصرف انرژی به دنبال راهکاری هستید، باید گفت که شما تنها نیستید.

به بیان سادهتر، خدمات خودکار کیفیت محصولات را بهبود میبخشد و ميزان برداشت را افزایش میدهد. این حسگرها با استفاده از اینترنت اشیا اطلاعات را به یک واحد پردازش ارسال می کنند و اقدامات لازم می تواند به صورت خودکار و یا دستی انجام شود. در این پروژه زمینهای خشک تخریب شد و از رویکردها و فناوریهای حفاظتی برای انجام اقدامات کشاورزی، زیست محیطی و مقابله با مسائل حاکمیتی در منطقه استفاده شد. بهنام دهقانی فارغ التحصیل گروه باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس چندی پیش در جلسه هم اندیشی استادان دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس گفته بود که کشاورزی هوشمند منطبق بر تغییر اقلیم رویکردی با هدف انجام اقدامات مورد نیاز برای تبدیل و تغییر سیستمهای کشاورزی با توجه به تغییرات آب و هوایی است.

وی به حذف فعالیت انسان در کشاورزی هوشمند نیز اشاره و خاطرنشان کرد که در این نوع کشاورزی، نیاز به نیروی کارگر کمترمی شود اما از بین نمی رود بلکه سود کشاورز به طور چشمگیری افزایش می یابد ونیروهای جدیدی در سایر بخش ها از آن بهره مند می شوند. این سامانه به منظور یکپارچه سازی اطلاعات ایجاد شد و امکان دسترسی افراد به اطلاعات تماسی اعضای اتاق ایران، ایجاد ارتباط بین اعضای اتاق و فعالان اقتصادی و تسهیل دسترسی فعالان اقتصادی به اطلاعات اقتصادی را فراهم می سازد. همچنین عنوان داشتند با توجه به اینکه لازمه دستیابی به نتیجه مطلوب در اجرای هر طرح و پروژه ای، اجرای صحیح آن پروژه می باشد حضور متعهدانه و مقتدرانه اعضای سازمان در اجرای طرح استفاده از پهباد و دیگر طرحها ضروری و الزام آور است. به عنوان مثال کشاورز می تواند قبل از هر گونه اقدام برای کشت و زرع، با روش هایی مانند تصویربرداری ماهواره ای، تصویر برداری به کمک هواپیما و یا تصویر برداری به کمک پهپاد اطلاعات مورد نیاز از زمین را تهیه کند و با استفاده از این تصاویر و اطلاعات استخراج شده از آن ها کارهای مورد نیاز را انجام دهد و تصمیمات مناسبی اتخاذ نماید.

درست است که این رشته در گذشته به صورت تجربی بوده ولی امروزه با پیشرفت جامعه باید در این صنعت هم از متخصصین استفاده شود تا بهترین استفاده را از زمین های کشاورزی و محصولات آن ها داشته باشیم. دانشجویان این گرایش باید توانایی تجزیه و تحلیل اطلاعات را داشته باشند تا با کمترین میزان استفاده از منابع طبیعی مثل کود، آب، بذر و حتی خاک، بیشترین راندمان کاری را داشته باشند. هر مزرعه برای مشاهده محصولات مناسب و آب مورد نیاز برای بهینه سازی مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. این دستگاه ها با استفاده از این سنسورها قادر به جمع آوری یک سری داده و ارسال آن ها به سرور جهت تجزیه و تحلیل هستند. باید به این موضوع توجه داشت که برخلاف کشاورزی مدرن که در آن فقط دستگاه هایی تهیه شده که کار را برای کشاورزان راحت تر کند، در کشاورزی هوشمند دستگاه ها دارای سنسور بوده که توانایی جمع آوری داده و اطلاعات و ارسال برای پایگاه را دارد. این امر انجام بسیاری از کار ها را برای آن ها سخت می کرد که دلیلی برای به وجود آمدن دستگاه های اتوماتیک زیادی شد که می توان گفت شروع کشاورزی هوشمند بود.

شوربختانه نظام آموزش عالی کشاورزی همچنان متکی به آموزههای دهه 40 توجهی به تغییرات تکنولوژیک نداشته و سیستم ترویج و آموزش کشاورزی کشور نیز اگرچه با تولید برخی از اپلیکیشنهای فنی سعی در نشر نوآوریهای امروزین دارد، اما همچنان از الگوهای دهه 50 سود میبرد، در نظام تحقیقات کشاورزی ما هم، کشاورزی هوشمند هنوز تا تبدیلشدن به یک سوژه پژوهشی ناب فرسنگها فاصله دارد. درنهایت روند تحقیقات و کاربردهای موضوعی مرتبط با هر یک از هشت حوزه کشاورزی هوشمند معرفی گردیده است. موضوعات معمولی که کشاورزی هوشمند به آن ها می پردازد شامل مواردی است مانند اینکه چه مقدار کود برای زمین مورد نیاز است، چه زمانی برای استفاده از کود مناسب است، مشخص نمودن مکان مناسب برای استفاده از کود و سمپاشی، مواد مناسب برای محافظت از گیاه، آشنایی با روش های نوین آبیاری و سایر موارد مرتبط.

باید از تجارب کشاورزی ناکارامد در مناطقی که زمین های نامناسب دارند نیز خودداری شود چرا که در مقابل هزینه های قابل توجه اقتصادی و محیط زیستی، بازدهی های اندک ایجاد می کند. وی در پاسخ به سخنان رئیس سازمان حفاظت محیط زیست که کشت گندم را در چارچوب اهداف اقتصاد مقاومتی نمیداند، افزایش تولید گندم در سال جاری را ناشی از اعمال سیاستهای افزایش بهرهوری در مزارع اعلام کرد. در این همایش بیش از ۲۶۲ تن از مسئولان،مدیران،مروجین کشاورزی، مسئولین فنی کلینیک و گلخانه و اعضای سازمان نظام مهندسی کشاورزی کردستان حضور داشتند. تنها سال ۲۰۰۵ برآورد شد بین ۵۰۰ تا یکهزار کشاورز ایرانی برنج مهندسی شده ژنتیکی از اراضی خود برداشت کردند و فقط از یک سال پس از این دوره تاریخی بوده است که فرآیند تجاریسازی این محصول آغاز شد.