چارچوب و دورنمای کشاورزی هوشمند به اقلیم: بهبود امنیت غذایی مجله خبری کشاورزی

علیرضا عباسی در گفتوگو با ایسنا درباره میزان مصرف آب کشاورزی ایران گفت: نزولات آسمانی کشور ما ۲۴۰ میلی متر سایت agriculture-na است. برای مثال خاک کشور در برخی مناطق مثل جنوب شور و میزان برخی عناصر در آن بالا است و در برخی مناطق دیگر مثل شمال PH اسیدی نیز در آن دیده میشود. کاشت به روش هیدروپونیک یعنی بدون خاک در گلخانه از روش هایی است که اخیرا محبوبیت خاصی بین کشاورزان بسیاری یافته است. گیاهان روز بلند LDP: Long Day Plants برای به گل رفتن بین ۱۰ تا ۱۴ ساعت به نور نیاز دارند، مانند گیاهان فصلی تابستانه نظیر آحار، اطلسی، ناز و میمون. کارمزد دریافتی بانک حداکثر چهار درصد بود که تنها در صورت ضرورت تا شش درصد قابل افزایش بود. در طرح اقتصاد مقاومتی مقرر است در افق 1404 به خودکفایی 100 درصد برسیم و طرح خودکفایی پنبه یکی از 8 طرح اقتصاد مقاومتی در حوزه محصولات کشاورزی است که در راستای افزایش تولید این محصول پیگیری می شود. در راستای اهداف وزارت جهاد کشاورزی در جهت خودکفایی کشور ایران، پژوهشکدهٔ بیوتکنولوژی کشاورزی به تولید دانش فنی تکثیر پایههای مالینگ- مرتون سیب به روش کشت بافت اقدام کرد و برای نخستینبار در ایران قرارداد غیر انحصاری انتقال دانش فنی مذکور با دو شرکت کشت بافت بخش خصوصی منعقد شد.

در کشور ما به سبب خردبودن اراضی،کشاورزی سنتی و نبود زیرساخت های لازم، فناوری هوش مصنوعی هنوز جایگاهی ندارد اما بنابر تاکید وزیر جهاد کشاورزی و سیاست وزارتخانه بر سنددار شدن اراضی به منظور جلوگیری از خرد شدن و تغییر کاربری زراعت، امکان استفاده از این فناوری در راستای بهبود کشاورزی و پایداری زمین و آب وجود دارد. در این زمینه، حسگرهای اینترنت اشیا در گلخانه های هوشمند زیرساخت مقرون به صرفه ای برای نظارت بر وضعیت درب و شناسایی فعالیت های مشکوک فراهم می کنند. ترویج بسترهایی موسوم به «رایانههای غذایی» بهمثابه مجموعهای از بسترهای هواکِشتی و آبکِشتی (بسترهای کشت بدون خاک) که به حسگرهای مختلفی مجهز شدهاند و تکنولوژیهای نوین مزارع عمودی هواکشت و سرپوشیده، امکان پایش و رصد تغییرات دائمی تمامی متغیرهای اثرگذار بر رشد گیاه را در کنار تکنیکهای باغداری حلقوی (Ring gardening) به وجود آورده است؛ اما نکته مهم و جالب این تغییرات پهندامنه و ژرفمقیاس، نه در ساختار فنی بلکه در «ساختار نهادی» آن نهفته است.

در برخی از خاکها ممکن است به دلیل بالا بودن میزان یک عنصر، تعادل عناصر به هم خورده که در نتیجه آن از جذب برخی عناصر دیگر جلوگیری شده و به گیاه آسیب می رسد. به این ترتیب برای نتیجه گیری بهتر باید برنامه کوددهی را به درستی تنظیم کرد. جهت تأمین کربن و افزایش فتوسنتز باید زمانی که سیستم تهویه خاموش است،CO2 تزریق شود که این کار در زمستان مقدور است. از طریق سیستم آبیاری و به صورت محلول مواد مورد نیاز توت فرنگی به آن داده میشود این نوع کاشت در محیط گلخانه به خوبی انجام می شود و سودآورترین محصول گلخانه ای است. در کل نتایج نشان میدهد که این سیستم بخشی از سیستم کنترل خودکار آب و برای یک مزرعه هوشمند بسیار مهم است.

از طرف دیگر نتایج پژوهش های زیادی نشان داده که برخی ازسبزیجات قادر به جذب غلظت های بالایی از فلزات سنگین و تجمع آن در بافت های خود هستند. اما در این مطلب به معرفی چند نمونه واقعی که از این فناوریها استفاده کردهاند و نتایج خوبی هم گرفتهاند، میپردازیم. اما PH بیش از ۷ در محیط به کاهش حلالیت فسفر و عناصر کم مصرف (به جز مولیبدن)می انجامد. مشکل این است که هزینههای اولیهی واردات فناوریهای کشاورزی و توقع زودهنگام مصرفکنندگان برای کاهش قیمت با یکدیگر در تضاد هستند؛ تضادی که باعث میشود استفاده از فناوریهای مدرن و گرانقیمت برای کشورهای ضعیفتر به یک چالش بزرگ تبدیل شود. با توجه به اینکه کشور چین ازجمله کشور هایی است که در تولید زعفران سرمایهگذاری کرده، ازآنجاییکه در چین هزینه نیروی کار ارزانتر و هزینههای تولید نسبت به ایران پایینتر است , این زعفران را تولید و به بازار عرضه میکند , البته هنوز رقیب جدی برای ایران بهحساب نمی آید و کشور ما به درزمینهٔ کشت زعفران هنوز هم حرف اول را میزند و حدود ۹۰ درصد زعفران جهان از ایران صادر می شود ، ولی ازآنجاییکه که در کشورمان طی سالهای آتی هرچند زمینهای زیر کشت زعفران از ۱۵۲ تن در سال به ۲۸۰ تن رسیده است ولی راندمان تولید زعفران که ۳٫۲ کیلوگرم در هکتار بوده، تغییری نکرده است و این موجب نگرانی است , باید حتماً به این موضوع توجه داشته باشید که ممکن است در آینده زعفران چینی باقیمت بسیار ارزانتر وارد بازار شود و کسبوکار این کشت باارزش را با مشکل مواجه کند.

پوششهای دوبل پلاستیکی نیز کاهش هزینه سوخت تا یک سوم نقش مؤثری دارند. در داخل کشور سالانه بیش از ۵ میلیون تن گوجهفرنگی تولید میشود و جایگاه اول و دوم دنیا در تولید خربزه و هندوانه راداریم، اما بیش از ۹۰ درصد که حتی گفتهشده تا ۹۷ درصد در تامین دانههای روغنی وابسته هستیم. این روش ازلحاظ هزینه اولیه مشابه سایر روش های بسترسازی است اما راندمان کشت و تولید محصول را تا حدود ۳۰ درصد افزایش می دهد و همچنین با توجه به ثابت بودن هزینه-هایی که برای سرمایش و گرمایش مصرف می شوند، مقدار سود خالص بیشتر میشود. علاوه براین هزینه اجاره کردن زمین وکود وآب هم وجود داردکه بسته به شهرمحل زندگی ونوع کود مصرفی متفاوت است. آنها همچنین تا 40٪ افزایش در تولید محصول را گزارش می دهند، در حالی که هزینه کوددهی و نهاده ها و خوراک را کاهش می دهند، و تا 60٪ تلفات کمتر ناشی از خطای انسانی را کاهش می دهند. تا زمانی که کشاورز استانداردهای مربوط به نظافت و پاکسازی گلخانه هیدروپونیک را رعایت کند، گیاهان این گلخانه کمتر در معرض بیماریهای مختلف قرار میگیرند.

در زمان رشد و نمو گیاهان دمای بستر کشت نباید از ۵٫۱۵ درجه سانتی گراد کمتر شود. هم چنین وجود دمایی بین ۲۱ الی ۲۵ درجه سبب تقویت ریشه زایی قلمهها در محیط کشت بستر گلخانهها میگردد. روش NFT برای تولید میوه توصیه نمی شود به دلیل این که ریشه گیاه، حالت آزاد دارد و برای محصولاتی که اندام هوایی سنگین دارند، کاربرد ندارد. همین امر باعث شده تا در این چند سال اخیر افراد زیادی پا در این عرصه بگذارند و به پرورش انواع گل، گیاه، میوه و … کشت گلخانه ای این امکان را برای شما فراهم خواهد کرد تا با ایجاد فضایی محصور جهت کنترل و فراهم کردن شرایط محیطی مطلوب برای رشد و نمو انواع گیاهان به کشت محصولات باکیفیت در طول سال اقدام کنید. گیاهان روز کوتاه SDP: Short Day Plants برای به گل رفتن نیاز نوری کمتر از ۱۲ ساعت دارند. شرکت مزرعه بکر، قادر است با طراحی اختصاصی و با در نظر گرفتن بهترین امکانات در بهترین سطح از کیفیت، پاسخگوی نیاز شما در زمینه ساخت و اجرا گلخانه باشد. اما در ایران بنابر گزارشها دوره کارنس بهندرت مراعات شده و کشاورزان در این زمینه آموزشی ندیدهاند، بهعلاوه سموم نیز دارای استانداردهای جهانی نیستند؛ درنتیجه محصولات کشاورزی دارای بقایای سموم بالایی میباشند که بدون نظارت و انجام آزمایشهای کیفی و بهداشتی وارد بازار مصرف میگردند.

رشد برخی از سبزیجات فقط به فصل خاصی محدود می شود اما نوع دیگری از آنها نظیر گوجه فرنگی و فلفل به عنوان سبزیجات ثابت در تمام طول سال قابل دسترس هستند. میانگین قیمت این کالا نیز در این مدت ۲هزار و ۱۴۰ دلار به ازای هرتن بوده که در مقایسه با فصل نخست۱۴۰۰ حدود ۶۸درصد کاهش یافته است، پس از این محصول، «پوست و اجزای پرندگان» و «کتیرا»، در ردههای بعدی قرار دارند که به ترتیب در مقایسه با سهماهه نخست۱۴۰۰ رشد حدود ۱۲۰۰برابری و ۵۱۹برابری را تجربه کردهاند. کشاورزی متمرکز، کشاورزی فشرده (به انگلیسی: Intensive agriculture) یا کشاورزی صنعتی که در مقابل کشاورزی گسترده قرار دارد، گونهای کشاورزی است که در آن ورودی و خروجی به ازای هر متر مکعب زمین بسیار بیشتر است. به عنوان مثال کشاورزان سنتی منابع موجود مانند زمین ، خاک و بذر را برای تولید و پرورش آنچه که طبیعت اجازه می دهد به کار می برند .

کشت گلخانهای در محیط کنترل شده با بهکارگیری تکنولوژی گلخانهای و کشت بدون خاک یا کشت خاکی انجام میشود و امکان تولید مطلوب انواع محصولات کشاورزی را فراهم میکند. به این ترتیب برای متعادل سازی PH باید هر چند وقت بر حسب نیاز مقداری اسید یا باز به محلول اضافه گردد. حرکت به سوی کشاورزی علمی یک ضرورت است نه نیاز. جنس رزاسه از حدود ۱۵۰ گونه برخوردار است که در مناطقی از جمله سرد شمالی تا منطقههای نیمه گرمسیری به گونهای پراکنده حضور یافتهاند. بنابراین گوشت با قیمت 25 تا 30 هزار تومان واقعیت ندارد و اگر کسی گوشت قرمز با این قیمت سراغ دارد، میتواند وارد کند و منعی در مقابل آن وجود ندارد. گفته می شود اکثر خاک های کشور ما از نظر کلسیم غنی می باشند اما با این وجود جذب و حرکت کلسیم به کندی صورت می گیرد که منجر به ناهنجاری هایی مثل پوسیدگی گلگاه در گوجه فرنگی و فلفل و همچنین ترک خوردگی کوتیکولی می گردد. سنسورها دادههای مشاهداتی را از محصولات، دام، خاک و شرایط محیطی ذخیره میکنند. در حال حاضر کشاورزان برنامه کودی خود را با توجه به عناصر پرمصرف نظیر نیتروژن، فسفر و پتاسیم و کم مصرف خاص برنامه ریزی میکنند.

تخمدان زیرین آن داخل میوه گوشتی Hip جا گرفته که این میوه در فرآیند رسیدن از رنگ زرد تا قرمز از خود تغییر رنگ نشان میدهد. ژنومیک حیوان را می توان به مطالعه چشم انداز کل ژن های یک حیوان زنده و چگونگی تعامل آنها با یکدیگر برای تأثیرگذاری بر رشد و نمو حیوان تعریف کرد.از آن جا که بازار به طور چشم گیری رشد کرده است، در سال های اخیر این صنعت نیز روندهای روشنی را تجربه کرده است. 1- سطح پوشش گلخانه در بالاترین نقطه بصورت افقی بوده و این امر عدم هدایت صحیح برف و مهمتر ماندن رطوبت و تعریق در آن نقطه را بهمراه دارد این نقیصه با استفاده از دو پوشش کردن سازه و یا تغییر سقف قوسی به گنبدی مرتفع کرده البته روشهایی همچون کنترل رطوبت با افزایش دما نیز برای کاستن رطوبت داخل گلخانه استفاده میگردد. عسکری گفت: اینکه برخی افراد یا تشکلها یا سازمانهای مردم نهاد مته به خشخاش میگذارند و عنوان میکنند که با انتقال آب از خلیج فارس مشکلات محیط زیستی ایجاد میشود برای ما پذیرفته نیست. نکته: امروزه در جهان برای تولید گل رز در گلخانهها از ارقام پیوندی که بر روی پایههای با مقاومت بالا جای گرفتهاند استفاده میشود.

از طرفی، در بخش صادرات نیز محصولات باغی بيشترین ارزش صادرات را به خود اختصاص داده، به گونهای که در سال 1395، سهم محصولات باغی از کل صادرات محصولات کشاورزی برابر 47 درصد بوده است و محصولات زراعی با سهم 23 درصد، محصولات دام و طيور و دارویی با سهم 22 درصد است. در کل استفاده از هوش مصنوعی به کشاورزان کمک میکند تا روشهای کارآمدتری را برای محافظت از محصولات زراعی خود در برابر علفهای هرز داشته باشند. محیط گلخانه از محصولات زراعی در برابر آب و هوای نامطلوب و همچنین آفات و بیماری ها محافظت می کند و با استفاده موثر از منابعی مانند آب و مواد مغذی باعث افزایش بازدهی محصولات کشاورزی و کیفیت بهتر سبزیجات می شود. که البته در اینجا هدف ما کشت زعفران در گلخانه است , کشت زعفران در مزرعه نیازمند آبوهوایی است که با آن سازگار داشته باشد که درصورتیکه شما برای کشت زعفران روش کشت در گلخانه را انتخاب کنید براحتی میتواند دمای هوای گلخانه را تنظیم کنید . 2-7-1- پنجره های کناری: تهويه کناری به تبادل طبيعی هوای داخل گلخانه کمک ميکند.

در تنظیم برنامه های کشاورزی و اهداف آن عموماً به ظرفیت منابع آبی کشور توجهی نشده است. کشاورزی هوشمند اقلیم رویکردی است که به کشاورزان کمک میکند تا خود را با تغییر شرایط آب و هوایی سازگار کنند و در نهایت انتشار گازهای گلخانهای (GHG) را کاهش دهند. مقدار نور مطلوب برای گلخانههایی که این گل را کشت میکنند در بازه متغیر ۳۰ تا ۳۵ هزار لوکس میباشد. محصولاتی که عاری از ویروس هستند و در این زمینه نیز شرکت برای نخستین باز در کشور موفق به دریافت لیبل عاری از ویروس برای پایههای کشت بافتی شد. همان­ طور که در ابتدا گفته شد بسیاری از مشکلات در مزارع و گلخانه­ ها به دلیل خطا و بی­ دقتی کشاورزان رخ می دهد. قارچ هاي خوراكي كه در ايران پرورش داده مي شوند عبارتند از قارچ دكمه اي و قارچ صدفي, توليد قارچ دكمه اي علاوه بر سالنهاي پرورش نياز به كارگاه توليد كمپوست دارد كه توليد كمپوست آلودگي محيط را به همراه دارد. كارگاههاي توليد قارچ هاي خوراكي با بلوك, آجر, سيمان, بصورت يك ساختمان معمـولي ســاخته مي شود و در آن امكانات گرمايشي, سرماساز و رطوبت ساز تعبيه مي شود.

بعضي از كارگاههاي توليد قارچ بصورت گلخانه اي احداث ميگردد ولي با توجه به اينكه رشد قارچ به نور ناچيزي نياز دارد. لذا بايد اين كارگاهها در خارج از مناطق مسكوني و با مجوز سازمان حفاظت محيط زيست احداث شود. لازم به ذکر است طراحی یک گلخانه امری تخصصی است و صرفا با چند تصمیم گیری ساده نباید به سمت احداث یک پروژه گلخانه ای پیش رفت. عباس کشاورز، معاون زراعت وزیر جهاد کشاورزی در پنل تخصصی کشاورزی سومین هماندیشی سیاستگذاران منابع آب با عنوان “اقتصاد سبز و حکمرانی پایدار” با تأکید بر اینکه نظرات شخصی و کارشناسی خود را در زمینه مدیریت آب در بخش کشاورزی مطرح میکند از صادرات گندم دفاع کرد. زمانی که از خاک به طور مکرر استفاده گردد، نیاز به عناصری که پیش از این مطرح نبود، افزایش می یابد. نکته مهم در این است که فضای گلخانه هر چه بزرگتر باشد، راندمان فتوسنتز افزایش مییابد و گلهایی با کیفیت بالا سر از خاک بیرون میآورند. کشت زعفران به چه آبوهوایی نیاز دارد؟ هر پیازچه ( پیاز چه ۱۵ تا ۲۰ گرمی ) در شرایط گلخانه به طور متوسط ۱۲ تا ۱۴ عدد گل تولید میکند.

هم چنین در روزهای ابری دمای مطلوب بین ۲۰ تا ۲۱ درجه و در روزهای آفتابی بین ۲۴ تا ۲۸ درجه خواهد بود. ارتفاع این سازه اسکلتی میبایست بین ۵٫۵ تا ۹ متر باشد. با استفاده از تکنولوژیهای روز دنیا و تجهیزات مدرن، این امکان وجود دارد تا از شرایط گیاه خود باخبر باشید و در صورت نیاز اقدامات لازم را انجام دهید. کشت پاپایا در گلخانه در اواسط زمستان آغاز شده و میوههای بسته به شرایط در اواسط تابستان تا اواخر پاییز برداشت میشوند. بدین مفهوم که کشت سبزیجات، به صورت عمودی در ردیفهای چندتایی با تامین نور و دمای مناسب صورت میگیرد. از طرفی در صورت وجود آهن بیش از ۰/۵ ppm در آب نیز این مشکل ایجاد خواهد شد. در این راستا کمیته مشترک در محل موسسه تحقیقات، آموزش و ترویج وزارت کشاورزی تشکیل شد. در سال هزارو چهارصد هجری قمری در کشور فرانسه نوع وحشی توت فرنگی از جنگل به زمین کشاورزی انتقال یافت و دیگر به آن ماهیت گیاه اهلی داده شد. یکی از این کشورها چین است که به شدت بدنبال دستیابی به کشت این گیاه با ارزش است . کشت زعفران گلخانه ای امروزه موضوع اصلی تولید کنندگان زعفران شده است چرا که زعفران یکی از گران بهاترین ادویه ها است که همه ما آن را می شناسیم , با گذشت زمان و بیشتر شدن سطح زیر کشت زعفران این گیاه با ارزش باز هم جایگاه خود را حفظ کرده و حرف اول را میزند .

در سبزیجات گلخانه ای نظیر گوجه فرنگی شرایط رطوبت کم همراه با دما و نور زیاد منجر به افزایش تبخیر و تعرق گیاه میشود که این امر حرکت بیشتر کلسیم به سمت برگها را به دنبال دارد، از این رو کلسیم کمی به میوهها میرسد و باعث پوسیدگی گلگاه میشود.افزایش رطوبت گلخانه در شب باعث افزایش جذب کلسیم و کاهش پوسیدگی گلگاه میشود. پیشرفتهای صورت گرفته در فناوری اینترنت اشیاء و تحلیل دادههای آن این امکان را فراهم نموده است که راهکارهای جدیدی برای مقابله با این چالشهای پیچیده استفاده گردد. گیاهان بی تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants برای نگهداری در منزل بسیار مناسب و مطلوب هستند. پیش از جنگ، بسیاری از مردم در دیاله به کشاورزی به عنوان منبع اصلی درآمد متکی بودند. جذب کلسیم به میزان تبخیر و تعرق بستگی دارد و چنانچه شرایط موجود در گلخانه بر روی تبخیر و تعریق تاثیر بگذارد، حرکت کلسیم نیز تحت الشعاع آن قرار می گیرد. دیگر مطالعات کشاورزی نشان می دهد که حتی زمان مصرف کودها نیز برای هر کدام از انواع سبزیجات تفاوت دارد و میزان عناصر مورد نیازشان در کشتهای فصول مختلف با هم یکسان نمی باشد.

این محصول در اکثر نقاط ایران کاشته شده و مورد بهره برداری قرار می گیرد. بر این اساس، پیشبینی شده است سهم محصولات کشاورزی که در تهیه این خوراک مورد استفاده قرار میگیرند، همچون ذرت و دانههای روغنی سویا، از کل محصولات کشاورزی جهانی بیشتر شود. گیاهان داروئی دارای کشت آسانتری هستند و فقط در مورد گیاهان داروئی گلدار (مانند گلگاوزبان) نگهداری تخصصیتری میخواهند. ازآنجاییکه کشور ما دارای آبوهوای متنوعی است و البته خشکسالی یکی از دغدغههایی است که هر کشاورزی را درگیر میکند؛ اینترنت اشیا در کشاورزی ایران نقش عمدهای داشته است. تمام کشورهای دنیا از جمله چین، امارات متحده عربی، هند، ترکیه، عراق، پاکستان، آلمان، روسیه، قزاقستان، ویتنام و افغانستان خریدار خشکبار ایران به خصوص پسته هستند. به این دلیل است که امروزه کشتهای گلخانهای نسبت به کشت در فضای باز بهتر و ازلحاظ میزان بازدهی , تولید بیشتری دارد.